In 't midden van ons bestaan staat een sterke dynamo.
De zon.
Hij geeft ons warmte en licht en bestuurt de machine van 't leven.
Dit is de voedselketen en we maken er allemaal deel van uit.
Wie je ook bent, ook al ben je een verstokte vleeseter...
...je eten begon met planten die door de zon voedsel werden.
We zijn dus allemaal...
...zonne-energie.
Misschien aanbaden de oude Egyptenaren terecht de zon.
Vier miljard jaar lang heeft de zon aan alles leven gegeven.
Op het land en in de zee.
Rover One, we zijn aan de rand van de wand en gaan nu afdalen.
Ik ben Dijanna Figueroa en ik studeer in Santa Barbara.
Dit is cool. -Ontvangen. Afdaling begint.
Ik heb een van de mooiste banen op aarde.
Moet je dat koraal zien. -Ik ben marien bioloog.
Ik bestudeer de prachtige organismen die op de bodem van de zee leven.
Er bestaat niets wat ik liever doe.
Deze wand is prachtig.
We zitten hier op de rand van fotosynthese.
Het omringende licht verdwijnt nu.
Je bent volkomen afhankelijk van de technologie in je capsule...
...waarmee je naar de mysterieuze diepte duikt.
Kijk al dat krill. -Jeetje.
Het is net de krill-hemel hier, Rover One.
Het is echt ongelofelijk.
Ik zie hier niet veel leven. En jij?
Niets. We zijn buiten het bereik van zonlicht.
Net alsof je op de maan bent, hè? -Zeg dat wel.
We hebben hier een zeelelie.
Dijanna, we hebben hier 'n zeelelie. Toch een inwoner gevonden.
De meeste dieren hier...
...zien eruit alsof ze zich voeden met deeltjes.
Zonder licht van de oppervlakte kan hier niet veel overleven.
Er zijn plaatsen in de zee waar nooit zonlicht is geweest...
...niet sinds 't begin van de wereld. Toch zijn er prachtige levensvormen.
Toen ik gevraagd werd om mee te gaan met deze expeditie...
...moest ik dus wel 'ja' zeggen.
Keldysh, ontvang je dit?
Ja, we gaan nu bijna duiken. De MIR One gaat het water in.
Ik ben Jim Cameron en ik ben dol op dit werk.
Verkennen. Echt, onvervalst onderzoek van de diepzee.
Dit is veel mooier dan speciale effecten uit Hollywood.
Deze expedities vind ik veel weg hebben van ruimteonderzoek.
Waarom de ruimte niet gecombineerd met de diepzee?
Waarom niet ook werken met astro- biologen en ruimteonderzoekers?
Zo komen ruimtewetenschappers hier terecht...
...duizend mijl van 't vasteland, waar in de duisternis...
...de meest waanzinnige levensvormen te vinden zijn.
Twee schepen, vier bemande duikboten...
...40 keer duiken op tien plekken in de Atlantische en Stille Oceaan.
Ik hou van grote ondernemingen, maar deze was gigantisch.
We gaan dus samen naar beneden en proberen bij elkaar te blijven.
De communicatie verloopt via dezelfde frequentie...
...in 't Russisch of in 't Engels...
We wilden dat er vier duikboten tegelijk zouden duiken.
Twee MIRs en twee Rovers met elkaar op de bodem.
Dat zou voor de eerste keer ooit zijn.
Dr. Anatoly Sagalevitch werkt voor de Russische Academie van Wetenschappen.
We werken al bijna tien jaar samen.
De avonturiers.
Het komt door hem, omdat we aan de Titanic werkten en aan de Bismarck.
Bij de Bismarck zei Anatoly:
'Deze wrakken zijn interessant, maar je moet iets echts hebben.'
'We moeten iets echts doen.'
Genya Chernaiev is een Russische MIR-piloot.
Hij bestuurt al meer dan 20 jaar duikboten.
Het belangrijkste aan deze boot is het uitzicht van 320 graden.
Daardoor is de Rover uniek.
Maar ze kunnen niet zo diep gaan als de MIRs.
Ze doen dus alleen mee in de Atlantische Oceaan.
Jake, de op afstand bedienbare robot...
...gebruikten we ooit bij de wrakken van de Titanic en de Bismarck.
Jake was aangepast om instrumenten uit te testen.
M'n broer Mike heeft Jake uitgevonden en hij is onze piloot.
Hij wilde Jake veilig langs de vulkaanmondingen sturen...
...zonder dat hij zou verbranden.
Hopelijk konden we daardoor dichter bij de dieren komen.
De dekken zijn gecontroleerd.
M'n andere broer was er ook bij.
JD was verbindingsofficier op de Ares.
Hij noemde het: 'Klotebaan nummer 27.'
De tewaterlating gaat volgens het boekje. Zij eerst, dan zij.
De terugkomst wordt door Jim vanaf de bodem bepaald.
We kozen de Ares vanwege het enorme A-frame achterop.
De hydraulische cilinders tillen met gemak de duikboot van het dek.
Het is een heel veilige manier om de lading van een schip te tillen.
We oefenden de procedure voortdurend tot alles perfect was afgestemd.
Alle stations, daar gaat ie.
Iedereen moet z'n oren openhouden, goed opletten.
Let op de lampen van de andere duikboten.
Het wordt een uitdaging, maar het moet kunnen.
Daar gaat ie.
Eindelijk werd alles in gang gezet.
En midden op de Atlantische Oceaan, 1000 mijl van enig land...
...ging onze expeditie geschiedenis schrijven.
We zijn begonnen.
Langzaam aan. Blauwe lier.
We zijn begonnen, hè?
Dat was tenminste het plan.
Alles stopzetten.
Lima Charlie, het probleem is het A-frame.
Ik laat het weten als 't is opgelost.
Vijf kwartier geleden moesten we 't afbreken.
Het A-frame liet 't afweten.
De cilinder heeft 't begeven en we moesten alles stopzetten.
Deze bouten zijn kapot.
De verf die er al eeuwen op zit, is daardoor losgekomen.
Daarmee is hetzelfde gebeurd.
We zitten midden op zee met een kapot A-frame.
Hoe krijg je dat gerepareerd?
A-frames'R'Us bellen en hun onderhoudsbootje laten komen?
We hoeven er niet meteen wat aan te doen, maar we hebben 't wel nodig.
Als er niets aan te doen is, kunnen we de duikboot niet te water laten.
Dan is de expeditie voorbij.
Je moet altijd een risicofactor incalculeren.
Je werkt de hele nacht door en zorgt dat je aan alles hebt gedacht.
Dan heb je 9/10 van wat er mis kan gaan uitgesloten.
Als dan die laatste 1/10 zich voordoet hoef je niet aan de rest te denken.
Je idee om die wand weg te halen...
...is 't beste alternatieve plan.
Laten we die wand weghalen. -We moeten met de kapitein praten.
Plan B.
Dat gaat nu niet meer lukken. Iedereen is al vanaf halfvijf vanmorgen op.
De enige manier om de boten van de Ares te krijgen...
....was ze met de kraan van de zijkant van het schip te halen.
Met 'n kraan zo'n 15 meter boven 't ophangingspunt van de duikboot...
...kun je 'n voorwerp dat gaat zwaaien niet meer stoppen.
Dat is 't sloopkogel-effect. Als hij weg zwaait, komt hij niet meer terug.
We moeten zo'n tweeënhalve meter overbruggen.
Jim schreef later een handleiding over de tewaterlating van boten.
We waren lang aan 't nadenken over ophangingspunten...
...en aansluitingspunten die de duikboot niet zouden laten zwaaien.
We oefenden de hele nacht.
Toen 't licht werd konden we de eerste poging doen.
We hebben 24 uur gewerkt aan 'n nieuw tewaterlatingssysteem.
We moesten een wand weghalen en alles moest opnieuw worden opgetuigd.
We hebben 20 tuigage-punten. Alles moest worden nagelopen.
Als een lier of een kabel kapotgaat of knapt...
...verliezen we de duikboot en misschien ook iemand aan dek.
Ik bekijk elke katrol waar spanning op staat.
Keldysh, tewaterlating begint.
Crew, over een kwartier begint de tewaterlating.
Ontvangen. MIR One gaat nu meteen het water in.
Laat de kraan zien.
Riemen los.
Doorgaan.
DP Control voor Keldysh. De MIRs gaan afdalen.
Zeg maar gedag tegen de bovenwaterwereld.
Dit vind ik fantastisch.
We zijn er klaar voor. -In orde, Rover One.
We gaan onze tandem-afdaling beginnen.
Goed beeld.
Daar gaan we. En drie, twee, een...
Ontluchten. Nu. -We ontluchten.
Aan de slag. Daar gaan we.
De afdaling naar de Verloren Stad duurt zo'n half uur.
Dat geeft je genoeg tijd om na te denken over wat je gaat doen.
Ik ben Loretta Hidalgo. Ik ben onderzoeker.
Rover One, hier Rover Two, ontvang je duidelijk.
Ik wil graag ooit de ruimte verkennen.
Dat is de gong. -We zitten op 840 meter.
Hier Rover Two. We zitten op 840 meter. We zijn op de bodem.
Deze bouwsels zijn prachtig.
Daar is de verzamelplaats en ze zijn er al.
MIR Two, hier Rover Two. Ontvang je me?
Ja, Rover Two. Je bent goed zichtbaar voor ons.
We doen iets wat mensen nog nooit hebben gedaan.
Dit was de eerste keer dat vier diepzee-duikboten samen doken.
De waterdruk op 3000 voet is verbijsterend.
Een emmer water is ongeveer één voet water.
Stel je voor dat je onder 3000 voet water bent...
...en het gewicht van al die emmers op jou en de duikboot drukt.
Niet echt iets waarvoor mensen zijn geschapen.
Loretta, kun je Mike doorgeven dat we in positie zijn voor de robot?
MIR Two, klaar voor 't inzetten van de robot?
We bereiden ons voor op de robot.
Daar is hij. -Ja, daar is Jake.
Zie je z'n tuiertouw? Het is net een spin die z'n web spint.
Ik ga aan een touwtje links trekken en dan haal ik 't naar rechts.
We verlegden echt grenzen onder deze extreme omstandigheden.
Het gaf me het ongelofelijke gevoel alsof ik in de toekomst werd gezet.
Hoi, 'bot.
Dat dit een ruimtereis was en dat we 'n ander ruimtevaartuig zagen...
...dat met ons ging samenwerken.
Hoi, Mike. Haal me hieruit.
Bevestigd.
Ietsje verder, ik wil zo dichtbij mogelijk komen.
Jee. Zie je dat? -Prachtig.
Mike, als je 30 graden naar rechts gaat en naar voren komt...
...kom je bij een grote waaier op de hoek van die rots.
Dit is geweldig. Ik heb 't gevoel dat ik daar ben.
Vind je dit mooi? -Fantastisch.
Ik moet ietsje omhoog. Het gaat best goed.
Er staat meer stroming dan ik hier had verwacht.
Jeminee. -Hallo, meneer Gemeen.
Het is alsof hij wil zeggen: 'Wegwezen.'
Kevin Hand is een van onze astrobiologen.
Hij is geniaal. Echt waar.
Interessant die zee op Europa. Je kunt je afvragen:
Kan het leven z'n oorsprong hebben op Europa?
Astrobiologie is het bestuderen van andere werelden.
Maar Kevin heeft nog geen buitenaardse soorten te analyseren...
...en hij doet hier wat erbij in de buurt komt:
Het leven bekijken in de extreme omstandigheden van de diepzee.
Hij is nog nooit eerder op zee geweest...
...laat staan in 'n duikboot op weg naar de zeebodem.
Daar gaan we. Het onbekende tegemoet.
Het lijkt erop dat het heel ver naar beneden gaat.
MIR Two is vlak boven ons.
Maar weinig mensen krijgen MIR Two te zien vanaf deze kant.
Dat is fantastisch.
Die dingen zijn zoveel groter dan ik me had voorgesteld.
Het is prachtig.
We zien een enorm carbonaat-gesteente.
Ongelofelijk.
Het warme water stroomt omhoog en vormt stalactieten.
En omgekeerde stalactieten worden millennium na millennium afgezet.
Voor deze heb je niet per se plaattektoniek nodig.
Het water moet een reactie aangaan met de mantelsteen.
Dan krijg je de serpentijnreactie.
Deze produceert de warmte waarmee deze bouwsels worden gevormd.
We gaan naar de top. -Ontvangen.
Hier is warm water.
Het water komt hiervandaan.
Dit is geweldig.
De technologie is net zover dat we de zeebodem kunnen onderzoeken.
Nogal broos.
Moet je zien.
We hebben een steen. -We hebben een monster.
Rover One, hier Rover Two...
Hemeltjelief, moet je dat zien. Sodeju.
Stop. -Zie je dat, Kevin?
Moet je dat zien. Dat is echt te gek.
Probeer je lampen erop te richten.
Lieve help, dit is fantastisch.
Moet je zien.
Niet te geloven.
Hoe kan zoiets leven?
Hoe werkt zo'n ding? Fenomenaal.
Prachtig.
Helemaal geweldig.
Zie je het netwerk van binnen? Geweldig.
Ik heb geen idee wat het is.
Dat is zo mooi hieraan. Bij elke duik zie je weer iets nieuws.
Misschien zie je zelfs iets wat nog nooit iemand heeft gezien.
Zie je dat ding? Dat is zo'n beetje de lelijkste vis ter wereld.
Hij heeft voeten. Hij heeft teensokjes.
Bij duiken in de diepzee moet je altijd het onverwachte verwachten.
Jeminee, moet je die inktvis zien. Hij is gigantisch.
Vlug, moet je zien.
Zie je hem?
Absoluut fantastisch.
Moet je die vis zien.
We hebben een dombo. Daar hoopte ik al even op.
Wat een mooi dier. Moet je toch eens zien.
Net of hij danst.
Wat een verbazingwekkend dier.
Daar kun je de hele dag wel naar kijken.
Het is net alsof hij gloeit van binnen uit.
MIR One, hier Rover Two. Ontvang je me?
Met tussenpozen, Jim. Soms wel, soms niet.
Ontvangen, Mike.
Onze energie is bijna op, we moeten van de bodem weg.
Ik krijg Vince niet te pakken.
We moeten naar boven.
Genya, we moeten naar boven.
Hij probeert wat te zeggen.
Kijk door de patrijspoort. -Ik zie hem niet.
Kun je contact opnemen met 't schip? -Zegt hij: 'Naar boven en over'?
We willen dat je 't schip doorgeeft dat we naar boven komen.
Zoom in. Probeer te lezen wat er staat.
Zoek contact met de boot. We moeten naar boven.
Ares Communicatie, Rover Two verlaat de bodem...
...op X min 244, Y min 25...
...741 meter diepte.
Hoe was 't, Jim? -Mooi. Wonderlijk.
Dat ding is fenomenaal. Hoe gaat 't ermee?
Wat heb je gezien? -Het was ongelofelijk.
Er was een enorme... kwal.
Een soort gelatineachtig... -Enorm. Een meter of zo.
Volgens ons voedde hij zich met...
...de vlokreeften en 't plankton en de roeipootkreeften die...
Die aan de lampen hingen?
Hoe werkt hij? -Geen idee.
Maar op de een of andere manier werkt hij.
Het leven is best cool. -Fantastisch.
Welkom terug, Kevin.
Op het Rover-team.
Ik ben Maya Tolstoy, marien biologe aan 't Lamont-Doherty Observatory.
Ik bestudeer onderwater-vulkanen, en de bevingen die ze veroorzaken.
Ik wil weten hoe de aarde is gemaakt, hoe 't oppervlak is gevormd.
Ik ga gebruik maken van zeebodem-seismometers.
Die instrumenten luisteren naar bevingen en geluiden op de zeebodem.
In de zee komt 't licht maar tot 'n bepaalde diepte.
Met geluid kun je de zeebodem 'zien' en kun je in de aardkorst kijken...
...zoals je met licht de oppervlakte kunt bekijken.
We zetten de instrumenten overboord. Ze zakken en verzamelen gegevens.
Meestal hoef ik niet te duiken voor m'n werk.
Eindelijk kon ik de wereld zien waar ik al meer dan tien jaar aan werk.
MIR Two, ontvang je ons? -We zien je naar beneden komen.
Zie je ze? -Ja, door 't raam.
Het is net een ruimteschip.
Prachtig. Net een andere planeet.
Het is er zo'n mooie wereld. En zo belangrijk voor onze planeet.
Daar werd 2/3 van onze wereld gevormd...
...en toch weten we er zo weinig over.
Zie je dat alles schittert en glanst?
Het is supersnel afgekoeld. En dan wordt het glas.
Obsidiaan heet dat.
Zie je dat er amper afzetting op zit?
Dan is het echt jong. Dit is een gloednieuwe korst.
Stel je voor dat je hier bent wanneer dat alles uitbarst.
Gesmolten rots die in het ijskoude water druppelt.
Ik kan het me niet voorstellen. -Moet er te gek hebben uitgezien.
Tijdens die paar seconden voor je sterft.
Ik mis m'n zoontje. Hij is vijf maanden.
Het was zo'n moeilijke beslissing om hierheen te gaan.
Maar het is belangrijk om zoiets opmerkelijks te bestuderen...
...dat we in de zeeën ontdekt hebben.
MIR Two, blijf zo doorgaan.
De kraterpijpen moeten op deze heuvel zitten.
Daar is 't.
Overal op onze wereld, midden door oceanen heen...
...vind je scheuren, groeven...
...waar de korst van de planeet uit elkaar wordt getrokken.
Boven ons ziet de zee er normaal uit.
Maar twee mijl onder ons stroomt er lava uit de scheur die steen wordt.
Als het zeewater naar de gesmolten rots sijpelt onder de nieuwe korst...
...wordt het verhit tot ver boven 't kookpunt.
Maar 't kan niet koken door de druk op de zeebodem.
Dus raast het omhoog uit de zeebodem.
Als dat hete water in de koude zee komt, ontstaan mineralen.
Ze vormen kraterpijpen en zorgen voor zwarte rook.
De zwarte rook is eigenlijk een fakkel van superheet water.
We gaan 'n watermonster uit een van de pijpen nemen.
Mooi zo.
Laten we er zo dicht mogelijk bij komen.
In die pijpen kan 't 400 graden Celsius worden.
Door die hitte kunnen de ramen van de duikboot smelten.
Dat is vreselijk.
Niet vergeten: De ramen van de boot niet laten smelten.
We komen nu echt dichtbij. -Misschien iets te dichtbij.
We komen in de pluim.
Precies onder de boot. -Ga maar achteruit.
Ik ga nu achteruit.
Dat is normaal. Zo varen we meestal.
We waren er precies boven. Dat was wel bizar.
Dat is cool, Kevin.
Geologie is fascinerend. Maar daarvoor ben ik hier niet.
We zijn op de bodem. Diepte: 3526 meter...
...en we zitten boven de Moose-structuur.
25 jaar geleden waren hier geologen.
Zij zochten geen leven.
Dit zagen ze met eigen ogen toen ze naar de bodem gingen.
Toen zeiden ze: 'Jeetje, er is daar leven. En het is prachtig.'
Het is een heel ecosysteem.
Geweldig.
Moet je al dat hete water zien. -Ze zitten midden in de stroom.
Kijk hier.
Het is net vloeibaar vuur. En die knapen dansen ernaast.
Ze kietelen de staart van de draak.
Wetenschappers waren verbijsterd.
Hoe konden deze dieren leven in deze giftige chemicaliën...
...bij deze druk in deze extreme temperaturen...
...waarbij het op de ene plek vriest en iets verder kookt?
Hoe kon er een heel ecosysteem leven zonder zonlicht?
En niet alleen leven, maar zelfs gedijen.
Niet te geloven.
Dit is de waanzinnigste biomassa die ik ooit heb gezien.
Verdorie nog aan toe.
Ze genieten midden in de stoom van de hydrothermale vloeistof.
Kijk ze samendrommen. Ze vinden 't heerlijk in de rook.
De gaten zorgden voor levensenergie.
Die kregen ze door de chemicaliën uit 't binnenste van de aarde.
Geen fotosynthese, maar chemosynthese.
Het was een nieuwe levensbasis, eentje die geen zon nodig had.
Alleen maar water en warmte.
Dat feestje duurt al 'n miljard jaar. En zo lang gaat 't ook nog wel door.
Het gaat buiten ons om. Als de zon morgen verdwijnt, doet ze dat niets.
Het onderzoeken en ontdekken van ecosystemen zoals dit...
...die misschien geen energie van de zon nodig hebben...
...biedt mogelijkheden voor het zoeken naar leven elders.
Waar we op aarde vloeibaar water vonden, vonden we ook leven.
Dat staat vast.
Maar is er ook leven elders in 't zonnestelsel waar vloeibaar water is?
Dat weten we pas als we gaan zoeken.
NASA bereidt 'n missie voor die JIMO heet, de Jupiter Icy Moons Orbiter.
Met 'n lengte van zo'n 40 meter wordt hij grootste sonde ooit.
Z'n kernreactor voorziet de ionenmotoren en de radar van energie.
Met die radar kijken we door 't ijs van Jupiters drie grootste manen.
Eerst wordt Callisto bestudeerd en daarna Ganymedes.
Dat zijn de grootste van Jupiters 61 manen die nu bekend zijn.
Callisto en Ganymedes hebben korsten van ijs en rotsen...
...die zeeën onder het oppervlak kunnen verbergen.
Verder heb je Io, een maan met vuur, geen ijs.
Door Io's uitmiddelpuntige baan vervormt hij.
Deze getijbeweging trekt aan de maan als stroop...
...en produceert frictie in de kern die hitte wordt...
...en de grootste actieve vulkanen van 't zonnestelsel in werking zet.
Je ziet veel uitbarstingen, stromen lava en vulkanische rookpluimen.
Maar het pronkstuk rondom Jupiter, wat 't zoeken naar leven aangaat...
...is Europa, waar vuur en ijs in volmaakte harmonie samenkomen.
Wetenschappers weten bijna zeker...
...dat er onder de bevroren aardkorst een zee is met vloeibaar water...
...die twee keer zoveel water heeft als alle zeeën van de aarde samen.
Opwarming van de getijden weerhoudt het water ervan te bevriezen.
En levert waarschijnlijk energie voor leven.
Hetzelfde soort leven dat we hier op aarde in die gaten vinden.
Zie je al dat geel en wit en oranje?
Dat is een enorme kolonie microben.
Dit zijn hectaren en hectaren met bacteriën.
Kijk toch. Dit zou een blik terug in de tijd kunnen zijn.
Een paar miljard jaar terug.
Hydrothermale gaten zijn er al op aarde sinds de zeeën werden gevormd.
Misschien is zelfs rond dit soort plekken ooit het leven ontstaan.
Misschien zit er wat afzettings- materiaal onder de bovenlaag.
Prima. Mooi monster.
Je ziet de fijne draden waar 't stuk uit bestaat.
Extremofielen zijn simpele levensvormen...
...die gedijen onder extreme temperaturen, druk en straling.
Leefwerelden die voor ons dodelijk zijn.
Deze microben gaan veel verder dan onze verbeelding kon bevatten...
...toen we gingen bestuderen waar we leven konden vinden.
Als we op Europa iets vinden, dan zal het er vast zo uitzien.
Als we naar leven op een andere planeet gaan zoeken...
...moeten we het bewijs ervan eerst op onze planeet vinden.
Pam Conrad was astrobioloog aan het Jet Propulsion Laboratorium...
...en ze is zo iemand die van de wetenschap iets leuks maakt.
Speelde je vroeger wel eens dat je in 'n duikboot zat? Dat was dit.
Te gek, toch? Dit is veel mooier dan een doos.
Tolya, kijk eens of je dichterbij kunt komen.
Het is net de Paddestoelenplaneet. Het is precies een paddestoel.
Fantastisch. Net een spiegel.
Dat is 't warme water wat een oppervlak vormt.
Te gek.
Zie je die bacteriën die langs de rand groeien?
Bovenop allemaal stukken bacteriën.
Sommige moleculen in organismen gloeien onder 'n ultraviolette laser.
Kunnen we de fluorometer gebruiken? -Dit is er een prima plek voor.
Met dit instrument kunnen we naar een rots wijzen en zeggen:
'Aha, daar is bewijs van leven.'
Licht uit.
Ik begin nu met meten. Nu.
Lasers afvuren.
We zien veel tekenen. Zo'n 14.000 in ultraviolet.
Heel interessant. Maar is 't leven?
Er is daar beslist organisch materiaal.
Het is belangrijk alles over extreme leefwerelden op aarde te weten...
...voor je in 't zonnestelsel naar leven gaat zoeken.
MIR Two, ontvang je me?
Ik ben Kelly Snook. Ik werk bij NASA. Ik ben planetoloog.
Ik bestudeer het onderzoeksproces.
Rover Two en MIR Two...
Ik leer bij mijn dagelijkse werk hoe de aarde te gebruiken...
...als leerschool voor de reis naar een andere planeet.
Ik zocht hier dus parallellen.
Het is je gelukt.
Kat in 't bakkie. -Raak.
Raak vanaf de middenstip.
Ik dacht dat 't bacteriën waren, ik heb Anatoly er wat laten oppikken.
De meesten aan boord bestudeerden hydrothermale gaten of filmden.
Ik was op Mars.
En de mensen op de zeebodem waren op Mars.
Alles wat je in zee doet, is tien keer moeilijker dan je verwacht.
En je wist al van tevoren dat 't moeilijk werd.
Ik denk niet dat het op Mars anders is.
Hopelijk kunnen we dan beter communiceren met elkaar...
In mijn team zaten ook astronaut Megan McArthur van NASA...
...en astrobioloog Tori Hoehler van NASA Ames Research Center.
We onderzochten manieren waarop mensen en technologieën...
...meer uit de ontdekkingen op de maan en op Mars kunnen halen.
Deze combinatie van wetenschap en technologie...
...vooral diep in de zee lijkt erg op die van ruimteonderzoek.
De duikboot lijkt op het wagentje op Mars.
Voor ons is dit een kans om wat te leren over de ruimte.
Ga je gang, Roberto.
Als je stukken met bacteriën kunt vinden bij de kraterpijp...
Dat hangt af van wat we met de MIRs kunnen doen...
Ik sprak met de wetenschappers bij NASA.
Ze vroegen om speciale stenen.
Ik regelde het en nam de stenen mee terug.
Hij zit vast vol met bacteriën.
Dat witte spul bestaat waarschijnlijk uit zwaveloxiden.
Veel dingen kunnen we gebruiken bij 't onderzoek van de maan en Mars.
Hebben we manipulatoren nodig zoals in de MIR? Waarschijnlijk.
En wat doen we met de technische problemen...
...die je daar ongetwijfeld zult tegenkomen?
Misschien ben je uitgeschakeld. Zet maar weer aan.
Rover One en MIR One...
...de horizontale stuwraket aan stuurboord werkt niet.
We hebben geen wisselstroom en kunnen niet draaien.
We moeten waarschijnlijk afbreken.
Alles, gepland of niet gepland, levert gegevens op voor de toekomst.
Ik bestudeer hoe mensen en technologie op elkaar inwerken.
Technologie is soms eenvoudig, maar niet in de ruimte of op de zeebodem.
Hij doet 't. Nee.
Kan die schep nog iets draaien? -Hij ligt op de rand.
Hij kan 'm erin doen. Kun je de schep draaien?
Zit hij erin? -Er zit een stuk in.
Mooi. Gelukt. Er zit er eentje in.
Hoe beter we de technologie zoals deze kunnen integreren...
...hoe effectiever we 't zonnestelsel kunnen onderzoeken.
Dit is net 'n ruimtevaartuig.
-Dat is 't.
Je zit in 's werelds beste...
...ruimtevaar- tuig dat deze planeet onderzoekt.
De ervaring van mensen in de duikboot...
...interesseert ons vooral.
Dat is Marge Simpsons kapsel.
Het gaat vooral om de communicatie tussen mensen en robots.
De mens is de verbinding tussen de technologie en wat we bestuderen.
Jongens, draai nu naar rechts.
We zien hier niet veel. -En de stroming is niet gunstig.
Prima. Als 't gemakkelijk ging, was 't niet leuk, Mike.
Wat is dat voor vis? -Een grote. Wees niet bang.
Als je 'n monster wilt nemen van deze stenen, prima.
Technisch is 't erg moeilijk...
...om stenen van de zeebodem te verzamelen. Dat interesseert ons.
Hoe verrichten mensen die taken onder moeilijke omstandigheden?
Stromingen. Opschieten, grijper.
Hij heeft 'm.
Vasthouden, schatje.
Je hebt 'm. Probeer hem nu naar de bak te brengen.
Iets wat op aarde 'n paar minuten duurt, kan op Mars uren duren.
Elke stap is weer 'n nieuwe uitdaging.
Nu iets naar rechts. Nog zo'n vijf centimeter.
We kunnen niet 150 mensen naar Mars sturen. Waarschijnlijk zes.
Die paar mensen moeten dan al het werk doen.
Ze doen dat werk voor alle mensen die in de missie geïnteresseerd zijn.
Het ligt voor de hand om op Mars naar leven te zoeken...
...omdat de aarde en Mars beide een overvloed aan water hebben.
En een van de belangrijkste elementen voor leven is water.
De Mars van tegenwoordig is droog, stoffig, koud en schijnbaar dood.
Maar in 't verleden zag hij er niet zo uit.
Als er zich leven ontwikkelde op Mars en er 'n grote inslag was...
Gebaseerd op wat we nu over extremofielen weten...
...zou leven een reis van Mars naar de aarde in 'n steen kunnen overleven.
Het is mogelijk dat leven na zo'n lange reis levensvatbaar is.
Misschien komen we allemaal van Mars of van een ander zonnestelsel.
Hand omhoog wie 10 jaar van z'n leven wil geven voor 'n reis naar Mars.
Hoe haal je je man over je naar Mars te laten gaan?
Zeg: 'Lieverd, het duurt maar vijf jaar.'
'En ik mail je elke dag.'
Dat is een strikvraag.
Toen je die vraag stelde...
...stak ik m'n hand op zonder na te denken over de gevolgen thuis.
M'n man, m'n kat, m'n ouders... M'n kat.
Ik denk dat hij zou zeggen: 'Pak die kans.'
We zijn allemaal mensen en we hebben allemaal een obsessie.
En als een geliefde de kans krijgt om op onderzoek uit te gaan...
...dan zou hij me stimuleren, denk ik.
Als je bijna een maand op de Keldysh zit...
...dan kun je makkelijk doen alsof je naar Mars gaat.
Je bent ver van huis, in een kleine ruimte, met dezelfde mensen...
...die dezelfde interesse hebben als jij.
Ze zijn daar om te onderzoeken.
De Russen zijn erg vindingrijk. Ze lieten hun spullen zien.
Dit is iets waarmee ze overal monsters kunnen nemen.
Sommigen dingen zijn erg slim of eenvoudig, zoals de Nikolai-pot...
...een pot die we van kok Nikolai hadden gestolen.
Het is iets waar ik graag aan meedoe.
We kunnen een kijkje bij hen nemen en zien hoe zij werken.
Ongelofelijke omgeving om in te werken.
Ik vind 't prachtig dat het mensen samenbrengt.
Je lunch?
Deze expeditie maakte dat duidelijk.
Het idee om iets moeilijks te doen...
...en hoe mensen samen zoiets kunnen klaren.
De manier van communiceren. -Nee. Naar voren.
Hasta la vista, schatje.
Victor heeft geoefend.
Het is geweldig hoe de Russen werk en spel integreren.
Ik heb Russisch geleerd omdat ik aan hun ruimteprogramma wilde meewerken.
En de Keldysh heeft erg veel weg van een lanceerplatform.
Ik begrijp wat astronauten bedoelen als ze zeggen...
...dat de technici en de ingenieurs de echte helden zijn.
Zij zorgen voor je veiligheid. Deze expeditie liet dat zien.
Motoren aan.
Toen wij op zee waren, waren twee verkenners al onderweg naar Mars.
Spirit was er 't eerst. Met meer dan 12.000 mijl p/u vloog hij op Mars af.
Opportunity kwam een paar weken later aan.
De landing was voor allebei zenuwslopend.
We zitten op een hoogte van 25.000 voet...
Snelheid is 173 mijl p/u. We zijn bijna op eindsnelheid.
Losmaking is waargenomen.
Op dit moment geen teken...
We zijn op Mars.
Uitgerust met stereoscopische camera's...
...en instrumenten voor geologisch en chemisch onderzoek...
...was de opdracht duidelijk:
Zoek bewijs dat er ooit water op Mars was...
...toen de voorwaarden voor leven er gunstiger waren.
Van steen kun je veel leren als je weet wat je moet vragen...
...en weet waar je moet zoeken.
De Opportunity had 'n goeie vangst.
De oude rots zat vol met hematiet...
...'n mineraal dat meestal in wissel- werking staat met vloeibaar water.
Toen werd er jarosiet ontdekt dat op zuur grondwater duidt...
...of hete bronnen zoals in Yellowstone National Park.
Ook waren er lege holten waar zoutkristallen uit waren verdwenen...
...en patronen die op stromend water duidden...
...duizenden jaren lang.
En dan waren er de bosbessen, kleine bolletjes hematiet...
...die uit de rots waren uitgehold.
Op aarde wordt dit soort bolletjes gevormd in de nabijheid van water.
De Spirit en de Opportunity lieten zien waar er water was geweest.
Maar ze konden niet zeggen waar het water nu is.
Dat deed de Mars Odyssey Orbiter...
...die waarschijnlijk enorme hoeveelheden water-ijs ontdekte...
...vlak onder het oppervlak, met de hoogste concentraties op de polen.
In 2008, zal de Phoenix opstijgen uit de as van de Mars Polar Lander.
Hij zal vlak bij de noordpool van Mars landen.
En voor de eerste keer ooit...
...zal 'n sonde meer doen dan het oppervlak schrapen.
De Phoenix zal diep in de permafrost graven...
...en voor de eerste keer 'n monster van Mars-water nemen.
Alles wat we over Mars weten maakt 't spannender.
Er is bewijs van water in 't verleden en van vulkanen. De chemie klopt.
Alle ingrediënten voor leven zijn aanwezig. Daarom blijven we zoeken.
Natuurlijk zoeken we ook op andere manieren naar leven.
Een computerman. Er staat SETI Institute op je shirt en je laptop.
Wat overdreven. -Je maakt 't wel duidelijk.
Ik heb 'm gekregen.
Ik ben van het Search for Extra- terrestrial Intelligence Institute.
Het SETI Institute probeert signalen te ontdekken...
...van verre beschavingen rond een ster.
Frank Drake, een van de oprichters van het SETI Institute...
...legde een aantal factoren vast bekend als de Drake Equation.
Factoren zoals de kern van de sterren waaromheen zich planeten vormen...
...de kern van bewoonbare planeten waarop leven is...
...en de kern van leven die zich ontwikkelt tot intelligent leven...
...en uiteindelijk beschavingen worden...
...die met andere beschavingen in de melkweg kunnen communiceren.
De laatste factor is de levensduur van de communicerende beschaving.
In de tijd waarin we de technologie om te communiceren ontwikkelen...
....ontwikkelen we ook de technologie om onszelf te vernietigen.
Als dat bij alle beschavingen in de melkweg gebeurt...
...dan zullen we waarschijnlijk nergens leven vinden.
Stel dat mijn gewijzigde Drake's Equation zegt...
...dat leven op alle planeten mogelijk was...
...op elke afstand van de zon of 'n planeetachtig lichaam...
...zoals de maan of Jupiter met een ijslaag eromheen.
En dat er een getijbeweging was...
...waardoor er een vloeibare kern was en hitte werd opgewekt...
...net als bij deze hydrothermale gaten.
Als we stellen dat er misschien wel 50 van dat soort werelden zijn...
...kunnen we dan niet aannemen dat als 'n maatje een oproep doet daar...
...en het SETI Institute 't signaal opvangt, dat van iemand zal zijn...
...die door ijs moest boren en z'n zender op 't ijs moest zetten?
Wordt dat niet aangeduid door ons gesprek hier?
Eén ding: dat ijswerelden heel gewoon zijn...
...daar hebben we geen idee van.
Ons zonnestelsel heeft één planeet met vloeibaar water...
...en we hebben mogelijk drie met ijs bedekte hydrosferen, ver van de zon.
Dat is een verhouding van drie op een.
Weten we of er een bij is waar je op kunt leven?
Nee. Maar we moeten gaan kijken.
Misschien ontdekken we dat op ijzige werelden zoals Europa...
...het meeste vloeibare water van onze melkweg te vinden is.
En misschien is daar wel het meeste leven te vinden.
Wie weet.
Het is interessant om na te denken over de evolutie van intelligentie...
...in een ijzige wereld.
Zou jij je tot intelligentie ontwikkelen en nadenken over die ijslaag?
Mosselen en krabben zijn ons eerste probleem.
Je hebt mosselen en krabben... -We hebben krabbenvallen nodig.
Hopelijk trappen ze erin.
Maakt 't uit waar we ze plaatsen? -Het liefst daar waar krabben zijn.
Bij de gaten draait het vooral om de microben.
Hier is 't. De onderkant van de voedselketen.
Wuivende velden bacteriën.
Het water uit de gaten is een soort vloeibare zonneschijn.
Sommige dieren eten de bacteriën...
...en andere azen op de bacterie-eters.
Het is nogal etherisch.
Wie had gedacht dat bacteriën mooi konden zijn?
De dieren eten de bacteriën, maar er is meer aan de hand.
Het is symbiose, een levensdans van partners van verschillende soorten.
Lagere dieren zijn een symbiotische relatie aangegaan...
...met microben die zich voeden met de chemicaliën uit de gaten.
Daar heb je enorme mosselbedden. Dit is raak.
Ik bestudeer de metabolische en moleculaire fysiologie...
...van mosselen en krabben die in die gaten leven.
Vooral hun vermogen om grote tempera- tuurschommelingen aan te kunnen.
Bathymodiolus is de naam van de mosselen die we bestuderen.
Daar is een berg mosselen. Een mooie plek om er wat te verzamelen.
Zie je hem?
Kun je wat kleintjes pakken?
We pakken kleine en grote. -Ik heb kleintjes nodig.
Alleen kleintjes.
Malinky. Betekent dat 'klein'?
Keldysh, MIR One.
We hebben een korf vol mosselen verzameld.
X min 487, Y min 64.
Raak, schatje.
Zo te zien heb je je krabben.
Ja, we hebben krabben. Te gek. Helemaal vol.
Het is je gelukt.
De biobak is dicht. We hebben krabberij.
Wil je die openmaken?
M'n adviseur is Jim Childress.
Hij bestudeert de hydrothermale koloniën al sinds eind jaren '70.
Hij heeft jaren ervaring met deze extreme leefomgevingen.
In het Childress-lab kunnen deze dieren gehouden worden...
...in een omgeving die lijkt op hun leefwereld.
We brengen de dieren zo snel mogelijk naar ons lab...
...waar we ze in een ademhalingstoestel zetten.
Dit ding noemen we de 'condo'.
We stoppen de dieren in die condo's...
...we brengen de luchtdruk terug naar wat ze gewend zijn...
...en we zorgen dat er een optimale temperatuur is.
Dan pakken we wat dieren voor onze experimenten...
...en brengen ze naar een ademhalingstoestel onder hoge druk.
Dit is 'n uniek en speciaal systeem.
Hier kunnen we de omstandigheden manipuleren...
...en zien we de veranderingen van de dieren...
...als de omstandigheden veranderen. Dat bestudeer ik graag.
Door mosselen te bestuderen begrijp je temperatuuraanpassing beter.
En dat kan ons helpen als opwarming van de aarde gaat spelen.
Door opwarming van de aarde lopen onze planeet en 't leven gevaar.
De hele voedselketen, het hele ecosysteem.
Ooit zullen we er iets aan moeten doen.
Ik ging de zee in omdat ik hem mysterieus en onbekend vind, denk ik.
Hij is nog niet onderzocht of overwonnen...
...en ik heb er groot respect voor.
Ooit gedacht dat je hier zou zitten? -O, nee.
Het zijn de vragen die ik probeer te beantwoorden.
Daarvoor ben ik hier terechtgekomen.
Voor de vraag die ik nu probeer te beantwoorden ga ik naar de zeebodem.
De vergadering kan beginnen.
De duikplek wordt Snake Pit.
De piloten worden Dr. Anatoly Sagalevitch, MIR One.
Genya Chernaiev, MIR Two.
We zoeken een wand voor de robot.
We landen onderaan en proberen ons omhoog te werken...
...het liefst tot aan de pijp.
In de wand zitten waarschijnlijk weinig gaten.
Wat glinsterend water. De hete gaten vind je pas boven.
Als je iets zwarts ziet, dan is dat een fakkel.
Een fakkel van water.
Daar is MIR One.
Ze gaan met ons mee, toch?
Jullie zijn halverwege. Ga nu naar voren, naar de wand.
Daar is een schaalvormig gat vol met jonge rimicaris.
Volgens mij bedoelde hij dit stuk. Ik ga dichterbij.
Je moet ze nu kunnen zien. -Klopt.
We zien 't.
Ze zijn anders. Zijn ze familie? -Ja. Jonkies en volwassenen.
De kraterpijp-garnaal. Rimicaris exoculata voeden zich met bacteriën.
Zie je die krab? -Nou en of.
Ze eten de bacteriën die op die krab groeien.
Hij had 'm bijna. Hij zit onder de bacteriën.
Maar hij denkt dat die garnalen hem pikken.
Krabfu op de zeebodem.
De garnalenkolonie. -Laten we gaan kijken.
Dat is zwarte rook. -Moet je ze zien.
Niet te geloven dat ze in en uit zwemmen.
Jee, dat is heet.
Zij verbranden niet en ik ook niet. Ik ga dichterbij.
Dapper.
Achteruit. -Ik voer 't bevel.
Krijg nou wat.
Laten we daar wegblijven. Ze vallen ons aan.
De garnalen zijn dol op 'm.
De garnalen zijn dol op Jake. Kijk nou toch.
Hemeltje. Ik kan de stroming niet eens zien.
Ik zie alleen maar garnalen.
We hebben lifters. Garnalen die willen meerijden.
Jee. Dat is prachtig.
Bij Sizzler hebben ze ook garnalen. -Niet dit soort.
Riftia, reuzenkokerwormen zijn de sterren van de gemeenschap...
...en ook het beste voorbeeld van symbiose.
Hier is een beetje glinsterend water.
Het is wel goed. Dit is fantastisch.
Die dieren hebben niet eens 'n maag. Ze kunnen niet eten.
Ze leven van een grote zak microben in hun lijf...
...die hun eten produceert.
Als je echt dichtbij komt, zie je geweldige dingen.
Zie je die knaap? Kunnen we hem pakken?
Als je dat wilt. We zijn er klaar voor.
Op de plaatsen.
Misschien komt hij op ons af.
Krab ontsnapt. Zeg maar dat 't leuk geprobeerd is.
Ze zijn schitterend onder water.
De lange rode pluim werkt als 'n kieuw.
Hij haalt zuurstof en voedingsstoffen uit 't water.
De worm moet de pluim in de stroming houden.
Hij zuigt de voedingsstoffen op die de bacteriën in hem voeden.
En de bacteriën moeten de chemicaliën omzetten in eten voor de worm.
De vraag is dus of de bacteriën voor de worm werken...
...of de worm voor de bacteriën.
Als deze dieren niet bestonden, hadden we ze niet kunnen verbeelden.
Ik vraag me af wat er nog meer is dat wacht om ontdekt te worden.
Je hebt 'n te gekke baan, Genya.
De vraag is nu: Kun je je 'n kolonie van die daar voorstellen op Europa?
Waar zou de zuurstof vandaan komen?
Dit ecosysteem heeft geen zonlicht nodig...
...het gedijt op chemosynthese. Maar zuurstof is wel nodig.
De zuurstof is er misschien door fotosynthese 'n miljoen jaar geleden.
Zo lang kan de omzetting duren.
De vraag wordt dus: Is er voor leven zuurstof nodig?
Misschien voor grote dieren. Maar op microbieel niveau...
We willen grote dieren zien.
We geven niet al dat geld uit voor 'n microbe.
Microben zijn geweldig. Ze zijn zo onderschat.
Je kunt geen gesprek met ze voeren. Ik zou...
Ik wil even naar die riftia gaan.
Leven is mogelijk door symbiose met microben.
Ze leven van bacteriën. Maar ik geef m'n moeder geen boeket bacteriën.
Wel een boeket riftia. Ze zijn prachtig.
Jim heeft gelijk.
Zuurstof was de brandstof voor de explosie van multicellulair leven.
En ook al gebeurt chemosynthese buiten 't zonlicht...
...toch hebben veel biologische processen vrije zuurstof nodig.
Die wordt geleverd via fotosynthese aan 't aardoppervlak.
Waar kan zuurstof op Europa vandaan komen?
Europa's baan bevindt zich binnen Jupiters magnetische veld.
De sterke straling slaat energieke deeltjes op Europa's oppervlak...
...en kan grote hoeveelheden water-ijs veranderen...
...in dingen zoals waterstofperoxide en moleculaire zuurstof.
Aannemend dat die oxidanten vaak in zee terechtkomen...
...via scheuren of komeetinslagen...
...dan zouden zij de energie kunnen leveren aan levensvormen daar.
Hier gaan de hydrothermale monsters weer meespelen.
We proberen in het lab het oppervlak van Europa na te maken.
Dit zijn stenen uit de diepzee.
Laten we deze nemen voor de kamer. Misschien hier wat vanaf halen.
Dit is Europa in een blik.
Het onderste deel is een vacuümkamer.
Met vloeibare stikstof kunnen we er ijs maken...
...en het oppervlak van Europa namaken.
Hier hebben we een elektronenkanon.
Dit bootst de straling na van het magnetische veld van Jupiter.
Dat enorm sterke magnetische veld.
Wat gebeurt er met leven dat daaraan wordt blootgesteld?
We brengen microben uit de hydro- thermale gaten in deze leefomgeving...
...en bombarderen ze met deze straling...
...waardoor er een soort biologische, chemische schroothoop ontstaat.
Dit is te vergelijken met een schroothoop hier op aarde.
Je ziet hier een stuur, daar een band...
...en je weet dat het ooit een auto was.
Als we een vaartuig naar Europa sturen moeten we weten...
...wat de achtergebleven chemische en moleculaire biosignatuur is.
Zien we dezelfde soort signatuur op Europa?
Zo ja, wat betekent dat dan voor de bewoonbaarheid van de zee eronder?
Menez Gwen is een onderwater-vulkaan.
Het is een unieke plek. Je vindt er hydrothermale gaten...
...en overal is glinsterend water.
Vinden we dit 'n goeie plek? -Dit is een superplek.
Je ziet het heldere water.
Deze zijn wat kouder, je hebt hier geen zwarte rook.
Het is hier een beetje onwezenlijk.
Het koudere water is niet zo giftig als dat bij de zwarte-rookgaten.
Je krijgt hier dus veel bezoek.
Waaronder wat opportunistische roofdieren.
Moet je dat glinsterende water zien dat naar buiten komt.
Een monster daarvandaan zou geweldig zijn.
MIR One, hier MIR Two. -Hier MIR One. Zeg 't maar.
Jim, we kunnen Jake te water laten.
Daar gaat ie.
Werkt alles goed? -Ja, zo te zien wel.
Met Mike en Jake werken is fantastisch.
Je kunt 'm beschouwen als een verre voorouder van een voertuig...
...dat misschien ooit andere werelden zal verkennen.
Mike, je moet je monster aan de voet van die pijp kunnen nemen.
Ziet er erg heet uit. -Dat is net een brandende boomstam.
Zo te zien komt 't water uit die plekken.
Kunnen we daarheen? -Ik ga m'n best doen.
We zitten in een soort convectiestroming.
Je wilde er dichtbij. We zijn er. -Pas goed op.
Zo te zien heeft hij een fakkel geraakt. Hij wordt geraakt.
Mike, achteruit. Het bovenstuk van de robot zit in het water uit 't gat.
Kun je zien of ik in 't hete water zit?
Wil je 't echt weten?
Oké. Zet 'm op, Mike.
Rustig maar, het lukt wel.
Ik ga dit zo snel mogelijk doen.
Ik denk dat we wat hebben.
We moeten dat monster opbergen. Het is uit die pijp gehaald.
Gefeliciteerd. Ga terug om het op te bergen.
Op naar huis.
Kijk nou. Jake, je ziet er niet uit.
Behalve de beschadigingen hier is hij in goede conditie.
Dat was leuk. Behoorlijk heftig.
Duiken met Mike was dolle pret. Hij is super met de robot.
Die robot goed te laten werken is 'n enorme klus.
Hij moet omhoog. Nog ietsje.
De robot moest klein zijn, zodat hij in de MIR paste.
Hij moest z'n eigen energievoorziening hebben.
Binnen in de duikboot heb ik een laptop en een joystick, meer niet.
De draad is uniek.
We kunnen er lichtimpulsen doorheen sturen.
Zo praten we met 't voertuig.
En we kunnen de camera erdoor bedienen.
Door de robot zijn we aanwezig op afstand.
Hij geeft ons 't gevoel dat we buiten de duikboot zijn.
Ik ga wat dichterbij. -Hij is prachtig.
Zoiets heb ik nog nooit gezien. Hij ziet ons nu.
Hij gaat je achterna. -Hij heeft de grijper gepakt.
Met z'n tentakels. Te gek. Wie grijpt nu wie?
Hij greep de grijper.
Er is nog nooit een dier geweest dat ons zo heeft aangeraakt.
Het was een heel aparte ontmoeting.
Het was alsof je de hand van 'n buitenaards wezen schudde.
Het was een van de hoogtepunten van m'n werk onder water.
Het is mogelijk dat we ooit zeeën op 'n andere wereld onderzoeken.
Extreme leefwerelden onderzoeken op onze eigen planeet...
...bereidt ons voor op het verkennen van Europa.
Onderzoek onder het ijs van Europa wordt 'n grote uitdaging voor robots.
Tijdens de landing, is het controle- centrum er net zo bij betrokken.
Europa is zo ver weg dat het zelfs bij lichtsnelheid...
...meer dan een uur duurt voor het centrum het voertuig bereikt.
Het staat er alleen voor.
Het moet gevaren kunnen ontwijken...
...en een goede landingsplaats kunnen vinden.
Nu moeten we door 't ijs heen.
Je hebt een smeltsonde nodig, een door kernenergie verhitte torpedo.
Het ijs kan drie tot zestien mijl dik zijn.
Wekenlang zal de sonde zich door 't oude ijs boren.
Tot uiteindelijk...
Wat doe je als je het oppervlak van die zee bereikt?
Dan heb je een AUV, 'n Autonomous Underwater Vehicle nodig.
Het moet navigeren en beslissingen nemen in een buitenaardse zee.
Europa heeft inwendige hitte. Grote kans dat er hydrothermale gaten zijn.
En als dat zo is en de chemie komt overeen...
Het zal grote impact hebben als men leven vindt op een andere wereld.
Maar om het te vinden, moeten we erheen.
En om erheen te gaan, moeten we ons werk hier voortzetten.
Verkennen is als een spier. Je moet oefenen om hem sterker te maken.
En als water het ingrediënt is voor leven...
...dan moeten we onze kennis over de diepzee toepassen op de ruimte...
...en wetenschappers de kennis geven om 't water te volgen...
...waar dan ook.
We ontdekten leven bij de gaten. De natuur kan ons nog veel meer leren.
Maar hoe zou het zijn om de zee te verkennen op 'n andere wereld?
Stopzetten.
Hou 'm goed vast.
Het zou onze definitie van 't leven kunnen veranderen.
Afwachten wat ze doen.
Goed zo.
Houston, Endurance. We zijn bij de coördinaten aangekomen.
En we hebben nieuwe vrienden.
Wie weet wat er daar leeft. We moeten er dus naartoe.